- Taslağı ".doc" formatında yüklemek için burayı tıklayınız
- Taslağı sayfamızdan okumak için aşağıdaki listeyi takip ediniz.
- Birinci Bölüm - Kanunun Amacı, Kapsamı ve Tanımlar
- İkinciBölüm - Genel Hükümler
- Üçüncü Bölüm - Üst Kuruluşlar
- Dördüncü Bölüm - Yükseköğretim Kurumları
- Beşinci Bölüm - Öğretim Elemanları
- Altıncı Bölüm - Vakıf Yüksek Öğretim Kurumları
- Yedinci Bölüm - Disiplin ve Ceza Işleri
- Sekizinci Bölüm - Çeşitli Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Kanunun Amacı, Kapsamı ve Tanımlar
Amaç
Madde 1
Bu Kanunun amacı; Yükseköğretim ile ilgili temel usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2
Bu Kanun; yükseköğretimle ilgili üst kuruluşları, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.
Türk Silâhlı Kuvvetleri ve Emniyet Teşkilâtına bağlı yükseköğretim kurumları kendi özel kanunlarına tabidir.
Tanımlar
Madde 3
Bu Kanunda geçen kavram ve terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir:
a) Akademik Özgürlük: Üniversitelerin bilimsel çalışmalarının herhangi bir dışsal baskı olmaksızın uluslar arası standartlar ile etik kurallara uygun bir biçimde yapılmasını ve düşüncelerin serbestçe açıklanmasını ifade eder.
b) Kurumsal Özerklik: Üniversitelerin ve yüksek teknoloji enstitülerinin idari ve mali konularda serbest karar alabilmelerini ve uygulayabilmelerini ifade eder.
c) Demokratik Katılım: Yükseköğretim kurum ve kuruluşlarında çoğulculuğu ve yönetimde demokratik yöntemlerin uygulanmasını ifade eder.
d) Yükseköğretim: Millî Eğitim sistemi içinde, ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yılı kapsayan her kademedeki eğitim-öğretimin tümüdür.
e) Üst Kuruluşlar: Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu ve Üniversitelerarası Kuruldur.
f) Yükseköğretim Kurumları: Üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler, araştırma enstitüleri, yüksekokullar, konservatuarlar, araştırma ve uygulama merkezleri, bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile kurulan yüksek okullardır.
g) Üniversite: Bilgiyi üretmek, yaymak ve topluma hizmet etmek amacıyla bilim ve teknoloji ile ilgili araştırmaların yapıldığı, bilimsel kuram ve yöntemlerin üretildiği, geliştirildiği, öğretildiği ve uygulandığı, ulusal kültürün insanlığın evrensel değerleriyle bir arada geliştirilip yayıldığı, özgür ve yaratıcı düşüncenin yeşerme ortamları olan üniversiteler akademik özgürlük ve kurumsal özerkliğe sahip kamu tüzel kişiliğini haiz yüksek öğretim kurumudur.
h) Yüksek Teknoloji Enstitüsü: Özellikle teknoloji alanlarında yüksek düzeyde araştırma, eğitim, öğretim, üretim, yayım ve danışmanlık yapan kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip bir yüksek öğretim kurumudur.
i) Fakülte:Yüksek düzeyde eğitim ve öğretim, bilimsel araştırma ve yayın yapan, kendisine birimler bağlanabilen bir yükseköğretim kurumudur.
j) Akademi: Mimarlık, tasarım, güzel sanatlar, spor alanlarında eğitim, öğretim, üretim ve yayın yapan yükseköğretim kurumudur.
k) Araştırma Enstitüsü:Üniversitelerde bilimsel araştırma ve uygulama yapan bir yükseköğretim kurumudur.
l) Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik eğitim ve öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim kurumudur.
m) Konservatuvar: Müzik ve sahne sanatları alanlarında eğitim ve öğretim yapan bir yüksek öğretim kurumudur.
n) Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik ara insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan ilgili sanat ve meslek orta öğretiminden sonra uygulama (yaklaşık %70) ağırlıklı dört yarı yıllık eğitim ve öğretim veren bir yükseköğretim kurumudur. Meslek yüksekokulları üniversitelere bağlı olarak açılabilecekleri gibi Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nun iznine bağlı olarak kar amacı gütmeyen kurum ve kuruluşlarca da açılabilir. Meslek yüksekokullarının eğitim ve öğretim programları ile diğer faaliyetleri ve sertifika ve benzeri belgelendirmelerle ilgili usul ve esaslar YEK bünyesinde oluşturulan Mesleki Yüksek Eğitim Kurulu’nca belirlenir.
o) Uygulama ve Araştırma Merkezi:Yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretimin desteklenmesi amacıyla çeşitli alanların uygulama ihtiyacı ve bazı meslek dallarının hazırlık ve destek faaliyetleri için uygulama ve araştırmaların sürdürüldüğü bir yükseköğretim kurumudur.
p) Bölüm: Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve yüksekokulların eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimidir. Anabilim dalı ve anasanat dalları bilim ve sanat dallarından oluşur. Yükseköğretimdeki çeşitli birimlerin ortak derslerini vermek üzere Rektörlüğe bağlı bölümler de kurulabilir.
q) Öğretim elemanları:Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri, okutmanlar, araştırma görevlileri ile öğretim yardımcılarıdır.
r) Öğretim Üyeleri:Yükseköğretim kurumlarında görevli profesör, doçent ve yardımcı doçentlerdir.
1. Profesör:En yüksek düzeydeki akademik unvana sahip kişidir.
2. Doçent:Doçentlik sınavını başarmış akademik unvana sahip kişidir.
3. Yardımcı Doçent:Doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış, tıpta uzmanlık veya belli sanat dallarında yeterlik belge ve yetkisini kazanmış, ilk kademedeki akademik unvana sahip kişidir.
s) Öğretim Görevlisi:Ders vermek ve uygulama yaptırmakla yükümlü öğretim elemanıdır.
t) Araştırma Görevlisi: Yükseköğretim kurumlarında lisans üstü eğitim alan, araştırma, inceleme ve deneylere katılan ve bölümce verilen akademik nitelikteki diğer görevleri yapan öğretim elemanlarıdır.
u) Okutman:Eğitim-öğretim süresince çeşitli öğretim programlarında ortak zorunlu ders olarak belirlenen dersleri okutan veya uygulayan öğretim elemanıdır.
v) Öğretim Yardımcıları:Yükseköğretim kurumlarında, belirli süreler için görevlendirilen, uzmanlar, çeviriciler ve eğitim-öğretim planlamacılarıdır.
w) Önlisans:Ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yıllık bir programı kapsayan ara insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretimdir.
x) Lisans:Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir.
y) Lisansüstü:Yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere ayrılır.
1. Yüksek Lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master): Bir lisans öğretimine dayalı, eğitim-öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir.
2. Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisansa veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan yükseköğretimdir.
3. Tıpta Uzmanlık:Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve tıp doktorlarına belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı amaçlayan yükseköğretimdir.
4. Sanatta Yeterlik:Lisansa dayalı en az altı, yüksek lisansa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan doktora düzeyinde lisansüstü yükseköğretim eşdeğeridir.
z) Yükseköğretim Eğitim Türleri:Yükseköğretimde eğitim ve öğretim türleri örgün, açık, dışarıdan ve yaygın eğitimdir.
1. Örgün Eğitim:Öğrencilerin, eğitim-öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları eğitim-öğretim türüdür.
2. Açık Eğitim:Öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim araçları vasıtasıyla yapılan eğitim-öğretim türüdür.
3. Dışardan Eğitim:Yükseköğretimin belirli dallarında, devam zorunluluğu olmaksızın sadece yarı yıl içi ve sonu sınavlarına katılma zorunluluğu bulunan bir eğitim-öğretim türüdür. Bu eğitimi izleyen öğrenciler ortak zorunlu dersler ile gerekli görülen bazı dersleri, ilgili yükseköğretim kurumlarınca mesai saatleri dışındaki uygun saatlerde düzenlenecek derslerde alırlar.
4. Yaygın Eğitim:Toplumun her kesimine ve değişik alanlarda bilgi ve beceri kazandırma amacı güden eğitim-öğretim türüdür.
aa) Meslekî ve Teknik Eğitim Bölgesi: Bir veya daha fazla meslek yüksekokulu ile öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilmiş meslekî ve teknik ortaöğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 4
Yükseköğretimin amacı:
Atatürk’ün gösterdiği çağdaş uygarlık düzeyini yakalamak ve onu aşmak hedefi doğrultusunda demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’nin yükseköğretim kurumları olarak;
a- Bilimsel çalışma ve araştırma yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilim verilerini yaymak, yurtiçi ve yurtdışı kurumlarla işbirliği yapmak, bilimin ulusal ve uluslar arası ölçekte gelişmesine katkıda bulunmak,
b- Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı, toplumun kültür ve değerlerine saygılı, işbirliği ve dayanışma yetenekleri gelişmiş, çağdaş ve yüksek düzeyde bilgi ve beceriyle donanmış ve dünyayla rekabet edebilir yeterlilikte bireylerin yetişmesine imkan sağlamak,
c- Cumhuriyetin Anayasa’da belirtilen temel nitelikleri doğrultusunda ülkenin ve toplumun sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda güçlenmesine ve gelişmesine bilimsel araç ve yöntemlerle katkıda bulunmak, Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olarak, refah ve mutluluğunu artırmak amacıyla; ülke kalkınmasına katkıda bulunacak ve hızlandıracak programlar uygulayarak, ülkenin çağdaş uygarlığın yapıcı ve seçkin bir üyesi haline gelmesini sağlamaktır.
Ana ilkeler
Madde 5
Temel ilkeler:
Yükseköğretimin temel ilkeleri aşağıda açıklanmıştır.
Yükseköğretim kurumlarında;
a) Akademik özgürlük ve kurumsal özerklik esastır.
b) Karar alma süreçlerinde demokratik katılım sağlanır.
c) Temel hak ve hürriyetler, eğitim hakkı ve fırsat eşitliği güvence altına alınır.
d) Öğretim elemanları, öğrenciler ve idari personele ilişkin işlemlerde ırk, din, cinsiyet, etnik köken, bedensel engellilik ve siyasi görüş farklılığı nedenleriyle herhangi bir ayırım yapılamaz.
e) Her türlü eylem ve işlem, hukukun üstünlüğü ilkesine uygunluk içinde yürütülür.
f) Öğretim elemanlarının, görevden alınmalarında veya meslekten uzaklaştırılmalarında demokratik yollarla seçilmiş bir organ önünde adil savunmalarının alınması ön şarttır.
g) Yönetim, kurullar ve seçimle gelen yöneticiler eliyle gerçekleştirilir.
h) Yetkilerin seçimle oluşan kurullarda, görev ve temsilin seçilmiş yöneticilerde olması esastır.
i) Eğitim ve öğretim süreçleri öğrenci odaklıdır. Öğrencilerin bu süreçlere etkin katılımı gözetilir.
j) Bilim ve teknoloji ile eğitim-öğretim programları temel hak ve hürriyetleri zedeleyecek şekilde kötüye kullanılamaz.
k) Kamu, özel sektör, sivil toplum örgütleri ile ulusal ve uluslar arası bilim kuruluşlarıyla işbirliği gözetilir.
l) Eğitim-öğretim plan ve programları, bilimsel ve teknolojik esaslara, ülke ve yöre ihtiyaçlarına göre kısa ve uzun vadeli olarak hazırlanıp sürekli olarak geliştirilir.
m) Öğretim dili Türkçe’dir. Ancak bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihte yabancı dille öğretim yapan kurumların bu niteliği Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenecek ölçütlere uygun olmak kaydıyla saklı tutulur.
Yüksek öğretim kurumları topluma karşı sorumludurlar. Kaynaklarını rekabetçi bir anlayışla etkin ve verimli bir biçimde, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda kullanırlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Üst Kuruluşlar
Üniversitelerarası Kurul
Madde 6
a)Kuruluşu:Üniversitelerarası Kurul; Rektörler Komitesi ile Fen Bilimleri Kurulu, Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Kurulu, Sağlık Bilimleri Kurulu ile Dil Bilimleri ve Eğitim Bilimleri Kurulu’ndan oluşan bir genel kuruldur.
Üniversitelerarası Kurul, bilim kurulları üyeleri arasından bir başkan ve her bilim kurulundan iki üye olmak üzere ‘yönetim kurulunu’ seçer. Yönetim kurulu, Üniversitelerarası Kurul’un aldığı kararları yürütür ve genel kurul toplantılarının hazırlıklarını yapar. Yönetim kurulu Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nun kurumsal imkanlarından yararlanır.
Rektörler Komitesi tüm üniversitelerin ve yüksek teknoloji enstitülerinin rektörlerinden oluşur.
Bilim kurulları üyeleri, üniversitelerden ilgili bilim alanlarındaki profesörler arasından anılan bilim alanlarındaki öğretim üyeleri tarafından 5 yıl için seçilir.
TÜBİTAK, TÜBA ve Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu başkanları Üniversitelerarası Kurul’un doğal üyesidir.
İçişleri Bakanlığı ve Genel Kurmay Başkanlığı Üniversitelerarası Kurul’a birer profesör üye gönderirler.
Kurullar kendi üyeleri içinden bir başkan ve başkan vekilini seçer. Kurullar, yılda en az iki kere toplanır. Başkan gerekli gördüğü durumlarda kurulu toplantıya çağırır.
Kurullar çalışmalarını kolaylaştırmak için gerekli gördükleri durumlarda daimi veya geçici komisyonlar kurabilir.
Genel Kurul yılda en az bir kez toplanır. Başkan veya Milli Eğitim Bakanı gerekli gördüğünde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir. Yürütme kurulu sürekli görev yapar ve üyelerinin bağlı oldukları kurumlarla ilişiği kesilir.
b)Görevleri:
1- Yükseköğretim kurumlarında, evrensel bilim ilkelerine uygun, uluslar arası akademik ilke ve ölçütlerle bağdaşık, ulusal ihtiyaçlara duyarlı bir anlayış içinde, bilim üretimi ve öğretiminin yapılabilmesine ilişkin ölçütleri tespit etmek,
2- Yükseköğretim kurumlarında akademik özgürlüklerin güvence altına alınmasını sağlayacak ölçütleri belirlemek,
3- Bireylerin eğitim haklarının korunması, geliştirilmesi ve fırsat eşitliğinin sağlanması için ölçütler saptamak,
4- Yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerinin şeffaflık, hesap verebilirlik ve verimlilik ilkelerine uygun olarak yürütülmesini sağlayacak ölçütleri belirlemek,
5- Üniversitelerin öz değerlendirmelerine ilişkin ölçütleri belirlemek,
6- Öz değerlendirme ölçütlerine göre Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonuçlarını göz önünde bulundurarak alınması gereken tedbirlerle ilgili olarak Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’na ve Hükümete tavsiyelerde bulunmak,
7- Yükseköğretim kurumlarının açılması, birleştirilmesi, kapatılması, bölünmesi ve kurumsal yapılarına ilişkin akademik nitelikteki ölçütleri belirlemek,
8- Araştırma ve uygulama merkezlerinin kurulması ve bunların işleyişi ile ilgili akademik ölçütleri belirlemek,
9- Tüm bilim dallarında ulusal ve uluslar arası akademik standartlara uygun dergi yayınlamak ve yükseköğretim kurumlarını akademik yayın yapmaya teşvik etmek,
10- Yükseköğretim kurumlarının gelişmişlik düzeylerine ilişkin akademik ölçütleri belirlemek,
11- Gelişmiş ve gelişmekte olan yükseköğretim kurumları arasında işbirliği ve yardımlaşma sağlamaya dönük Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu'na tavsiyelerde bulunmak,
12- Yükseköğretim kurumlarının demokratik bir anlayış içinde farklılaşma ve uzmanlaşma ihtiyaçlarını objektif ilkeler temelinde değerlendirmek ve bu konularda Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’na tavsiyelerde bulunmak,
13- Yükseköğretim öğrencilerinin yatay ve dikey geçişlerine ilişkin esasları tespit etmek,
14- Yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim programlarının zenginleştirilmesi, farklılaştırılması hakkında Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu tarafından getirilen öneri ve talepleri değerlendirerek yükseköğretim kurumlarına aktarmak,
15- Yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı istihdamına ilişkin norm kadro ölçütlerini belirlemek,
16- Ülkenin ihtiyaçları ve bilimsel gereklilikler doğrultusunda araştırma faaliyetlerinin hangi alanlarda yoğunlaşacağına ilişkin olarak Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’na tavsiyelerde bulunmak,
17- Akademik unvanların kazanılması, kaybedilmesi ve akademik hayata girişe ilişkin ölçütleri belirlemek,
18- Doçentlik alanlarını ve jürilerini, profesörlük komisyonları ile yardımcı doçentlik komisyonlarında görev alabilecek ilgili bilim dalı doçent ve profesörlerini belirlemek,
19- Yardımcı doçent ve doçent adaylarının merkezi dil sınavlarına ait kuralları ve uygulama esaslarını belirlemek,
20- Yüksek lisans, sanatta yeterlilik, tıpta uzmanlık ve doktora ile ilgili esaslarla yurt dışında aynı alanlarda alınmış diplomaların denkliğine ilişkin ölçütleri belirlemek, yurt dışında alınmış doçentlik ve profesörlük unvanlarının geçerliliğine karar vermek,
21- Öğretim elemanlarının yurt içinde, yurt dışında ve kamu kurumlarında görevlendirilmelerine ilişkin esasları belirlemek,
22- Öğretim elemanlarına uygulanacak çerçeve disiplin yönetmeliğini hazırlamak, üniversite senatolarınca düzenlenen yönetmeliklere ilişkin itirazları karara bağlamak,
23- Görevden uzaklaştırılma, meslekten çıkarılma ve ilişik kesmeyle ilgili itirazları karara bağlamak,
24- Üniversite öğretim elemanlarının uymaları gereken etik kuralları belirlemek,
25- Bu Kanun’la kendisine verilen diğer görevleri yapmak.
Üniversitelerarası Kurul bu Kanun’la kendisine verilen görevlerden hangilerinin yürütme kurulu, kurullar ya da daimi veya geçici komisyonlar eliyle yürütüleceğine karar verir. Öğretim elemanlarının etik kurallara uygun davranıp davranmadıklarını yapılacak başvurular üzerine değerlendirmek üzere, Üniversitelerarası Kurul üyeleri arasından bir Etik Kurul oluşturulur.
Etik Kurul, raporlarını, ilgili kişiye, ilgilinin yükseköğretim kurumuna ve Üniversitelerarası Kurul’a bildirir. Disiplin soruşturması gerektiren hallerde, durumu, soruşturma yapmaya yetkili organa bildirir.
Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu
Madde 8
a)Kuruluşu:
Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu;
1. Cumhurbaşkanınca Üniversitelerarası Kurul’un, her bilim kurulundan en az bir üye olmak üzere, Rektör olmayan üyeleri arasından atayacağı yedi,
2. Bakanlar Kurulunca üst düzey devlet görevlileri arasından; Maliye, Milli Eğitim, Sağlık, Çalışma ve Sosyal Güvenlik ve İçişleri Bakanlıklarından birer, Genel Kurmay Başkanlığı’ndan bir ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı’ndan bir olmak üzere seçilen yedi,
3. Kendi yönetim kurulu üyeleri arasından seçilmek üzere;
a. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nce seçilen bir,
b. TİSK tarafından seçilen bir,
c. İşçi konfederasyonlarının en az ikisi tarafından seçilen bir olmak üzere 17 üyeden oluşur.
(2) ve (3). bentlere göre seçilenlerin üyelikleri Cumhurbaşkanının onayı ile kesinleşir.
Kurul üyeliğinin süresi üç yıldır. Kurul üyeliğine seçilebilmek için en az lisans diplomasına sahip olmak gerekir. Kurul üyeleri en çok iki dönem seçilebilirler. Üç yıllık görev süresi biten üyeler ile herhangi bir sebeple Kuruldan ayrılanların yerine üç yıl süreyle seçim ve atama yapılır.
Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu başkanı,1inci bende göre atanan üyeler arasından seçilir ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Kurul, (1) ve (2)inci bendinde zikredilen üyeler arasından ikişer, (3)üncü bendinde belirtilen üyeler arasından bir üye seçerek yürütme kurulunu oluşturur. Başkan, yürütme kurulu üyeleri arasından iki başkan vekili seçer. Yürütme kurulu üyelerinin atandıkları süreler için kurumlarıyla ilişikleri kesilir.
Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu ayda en az bir kez toplanır. Başkan veya Milli Eğitim Bakanı gerekli gördüğünde Kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir. Milli Eğitim Bakanı katıldığı toplantılarda Kurula başkanlık eder.
Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu bünyesinde Mesleki Yüksek Eğitim Kurulu oluşturulur. Kurul Milli Eğitim Bakanlığı’ndan üç, Sanayi ve Ticaret, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Sağlık, Tarım, Turizm Bakanlıkları ile DPT Müsteşarlığından görevlendirilecek birer ve TİSK, TOBB, TESK ve İşçi Sendikaları Konfederasyonlarından görevlendirilecek birer ve Üniversitelerarası Kurul’un görevlendireceği altı üyeden oluşur. Kurul çalışmalarıyla ilgili kendi içinden daimi bir komisyon oluşturabilir. Kurulun kararları Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nun onayına bağlıdır.
Mesleki Yüksek Eğitim Kurulu aşağıdaki görevleri yapar:
1. Ülkenin kaynak ve ihtiyaçlarına uygun bir mesleki yüksek eğitim planlaması yapmak ve meslek standartlarının geliştirilmesine dönük çalışmalar yapmak,
2. Mesleki yüksek eğitimin geliştirilmesine ve ulusal ve uluslar arası geçerlilik ve yeterliliğin kazandırılmasına ilişkin tedbirleri almak,
3. Kamu, özel sektör, sivil toplum ve yükseköğretim kurumlarının kaynak ve donanımlarının ortak bir hedefe yöneltilmesi ve verimliliğin artırılmasına ilişkin tedbirleri almak,
4. Mesleki yükseköğretim kurumlarının kamu kurumları ve piyasalarla ilişkilerinde rehberlik etmek, yardımda bulunmak,
5. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları ile meslek yüksekokulları arasında işbirliği ve iletişimi geliştirmek,
6. Mesleki yükseköğretim kurumları ile eğitim ve öğretim programlarının açılması, yenilenmesi, geliştirilmesi konularında Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’na tavsiyelerde bulunmak.
b)Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nun Görevleri:
1- Yükseköğretim kurumlarının bu Kanun’da gösterilen amaçlar ve ilkeler doğrultusunda etkin ve verimli çalışmalarına rehberlik etmek,
2- Yükseköğretimle ilgili konularda Hükümete ve Cumhurbaşkanına görüş bildirmek,
3- Yükseköğretim kurumları ile hükümet arasında eşgüdümü sağlamak,
4- Ülke kalkınma hedefleri doğrultusunda uzun dönemli bilimsel ve teknolojik gelişme planlarını, Üniversitelerarası Kurul’un ve kanunlarında bu konularda görevlendirilmiş kurum ve kuruluşların çalışmalarını da gözeterek hazırlamak ve bu amaca yönelik olarak yükseköğretim kurumları arasında eşgüdümü sağlamak ve işbirliğini geliştirmek,
5- Ülkemizin sosyal ve ekonomik politikalarına katkıda bulunacak eğitim ve araştırma hedeflerini belirlemek,
6- Yükseköğretim kurumlarının önlisans ve lisans programlarına alınacak öğrenci sayısını dünyadaki gelişmeleri izleyerek, ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda planlamak,
7- Yürürlükteki mevcut Kanun’un 45. maddesinde belirlenen esaslar çerçevesinde, ülkenin alanlara göre insan gücü ihtiyacı ve hedefleri, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin istek ve yeteneklerini dikkate alan bir anlayışla, kurumların eğitim-öğretim programlarına öğrenci kabul etmeleri ile ilgili uygulama esaslarını belirlemek, kurumlardan gelen eğitim-öğretim programlarına kabul edilecek öğrenci sayılarına ilişkin teklifleri inceleyerek onaylamak,
8- Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen ölçütlere göre yükseköğretim kurumlarının öz değerlendirme raporlarını, bütçe ve faaliyetlerini inceleyerek değerlendirmek ve sonuçlarını Hükümete, Üniversitelerarası Kurul’a, ilgili yükseköğretim kurumlarına ve ilgili diğer taraflara bildirmek,
9- Yükseköğretim kurumlarının uluslar arası kabul görmüş bilimsel ve teknik ölçütler çerçevesinde eşyetkinlik kazanmalarını desteklemek,
10- Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkân ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak,
11- Gerektiğinde yeni kurulan veya gelişmekte olan üniversitelere gelişmiş üniversitelerin eğitim-öğretim ve eleman yetiştirme alanlarında yapacağı katkıyı gerçekleştirmek için gelişmiş üniversiteleri görevlendirmek ve bu konudaki uygulama esaslarını tespit etmek,
12- Üniversitelerarası Kurul’un önerileri doğrultusunda yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak,
13- Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen ölçütler çerçevesinde üniversite kurulmasına, bölünmesine ve birleştirilmesine ilişkin önerilerini veya görüşlerini hükümete sunmak,
14- Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen ölçütler çerçevesinde, bir üniversite içinde fakülte, akademi, meslek yüksekokulu, yüksekokul açılması, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak gelecek önerileri değerlendirerek Hükümete sunmak,
15- Araştırma enstitüsü ve bölüm açılması, kapatılması, birleştirilmesi ile ilgili yükseköğretim kurumlarından gelen önerileri karara bağlamak,
16- Üniversite çalışmalarının en verimli düzeyde sürdürülmesi için büyümenin sınırlarını tespit etmek, üniversitelerden gelen yaz öğretimi, gece öğretimi, ikinci öğretim programlarının açılmasına ilişkin talepleri değerlendirmek ve onaylamak,
17- Üniversitelerde yapılan araştırmaların kamunun, özel sektörün ve sosyal kesimlerin gerçek ihtiyaç ve taleplerine karşılık gelmesi, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinden en yüksek düzeyde verimlilik sağlanabilmesi ve ulusal ölçekte yararlanılabilmesi için ilgili tüm taraflar arasında eşgüdümü sağlamak, genel bütçeden araştırma geliştirme projelerine ayrılacak kaynakların kullanılmasında kamu kesimine rehberlik etmek ve bu amaçla proje değerlendirme merkezi oluşturmak,
18- Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen ölçütlere uygun olarak, yükseköğretim kurumlarında norm kadro uygulamasına ilişkin usul ve esasları tespit etmek, uygulanmasını gözetmek, yükseköğretim kurumlarından gelen öğretim elemanları kadrolarına ilişkin talepleri değerlendirerek Hükümete bildirmek,
19- Yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretim programlarına kayıtlı öğrencilerden alınacak harçlarla ilgili, yükseköğretim kurumlarından gelen teklifleri inceleyerek görüşlerini Hükümete bildirmek,
20- Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerce hazırlanan bütçeleri Hükümete bildirmek,
21- Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış önlisans, lisans ve lisansüstü diplomaların denkliğini Üniversitelerarası Kurul’un belirlediği esaslar çerçevesinde onaylamak,
22- Bu Kanun’la kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Yükseköğretim Kurumlarında Öz Değerlendirme ve Eşyetkinlik
Madde 9
Öz Değerlendirme
Yükseköğretim kurumları Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen ölçütlere uygun olarak bir öz değerlendirme raporu hazırlar. Bu amaçla senato gerekli komisyonları kurar. Senato, komisyonlar tarafından hazırlanan öz değerlendirme raporlarını görüşerek, kendi değerlendirmeleriyle ve yıllık bütçe ile birlikte Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’na sunar. Kurul raporları inceleyerek sonuçlarını Üniversitelerarası Kurul’a, Hükümete ve diğer ilgili taraflara bildirir.
Eşyetkinlik
Yükseköğretim kurumlarının uluslar arası kabul edilmiş teknik ve bilimsel ölçütlere göre standartlarını yükseltmek, performanslarını verimlilik, üretkenlik ve hesap verebilirlik, kaynakların etkin kullanımı ilkeleri doğrultusunda değerlendirmek amaçlarıyla Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu kendi üyeleri arasından bir eşyetkinlik (akreditasyon) komisyonu kurar. Komisyon yükseköğretim kurumlarının talepleri halinde ve yapılacak protokole bağlı olarak çalışır. Eşyetkinlik bir dış değerlendirme işlemidir.
Bu komisyon eşyetkinlik değerlendirmesini, ulusal veya uluslar arası kuruluşlara yaptırır. Bu görevleri yerine getirirken diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar.
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Madde 10
Kuruluş, işleyiş ve görevleri:
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), bu Kanun’la düzenlenen ilkeler ve Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu tarafından hazırlanan uygulama esasları çerçevesinde yükseköğretim kurumlarına öğrenci alınması amacıyla sınavları hazırlayan, yapan, sınav sonucuna göre öğrencileri yerleştiren ve bu faaliyetlerle ilgili araştırmaları ve diğer hizmetleri yürüten Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nun bağlı kuruluşudur.
ÖSYM Başkanı, başvuruda bulunan adaylar arasından Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu tarafından seçilir ve Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu Başkanı tarafından atanır. ÖSYM Başkanı ÖSYM’ye verilmiş olan görevlerin etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesinden Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu Yürütme Kurulu’na karşı sorumludur. ÖSYM Başkanı ÖSYM’nin tüm iş ve işlemlerinde yetkili ve sorumludur. Başkan yardımcıları ve diğer personelin atamaları ÖSYM Başkanı tarafından yapılır. ÖSYM başkan yardımcılarının görev ve yetkileri ÖSYM Başkanınca belirlenir.
ÖSYM Başkanı, Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nun belirlediği ilkeler doğrultusunda ÖSYM’nin faaliyetlerinin yürütülmesi ile mali kaynaklarının verimli şekilde kullanılması ve nakit fazlalarının nemalandırılması hususlarında yetkili ve sorumludur.
ÖSYM yükseköğretim kurumlarının isteği üzerine yükseköğretim kurumlarına anket, doçentlik sınavları dahil, her düzeyde sınav ve değerlendirme ile öğrenci kayıt işlemlerini ve Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu tarafından verilecek diğer işleri yapar. ÖSYM, kamu kurum ve kuruluşları ile meslek kuruluşlarının sınavlarını öncelikle, kapasitesinin elvermesi halinde ise özel sektör kuruluşlarının sınavlarını anılan kurum ve kuruluşlarla sözleşme yapmak suretiyle yapabilir.
Milli Eğitim Bakanlığı ve yükseköğretim kurumları; ÖSYM ve açık yükseköğretim sisteminde eğitim veren üniversiteler tarafından yapılacak sınavlarda kullanılacak bina ve salonlarını kendi olanaklarıyla sınav düzenine uygun olarak hazırlamak, aydınlatmak ve ısıtmakla; Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatının ve yükseköğretim kurumlarının yönetici, öğretmen, öğretim elemanı ve diğer personeli de ÖSYM tarafından verilen sınav görevlerini kurallarına uygun olarak yürütmekle yükümlüdür.
Merkez bu hizmetleri ücret veya bedel karşılığı yapar. Toplanan ücret ve bedeller Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezinde oluşturulacak döner sermayede toplanır. Döner sermayeden elde edilen gelir fazlası her yılın sonunda döner sermaye işletmesinin sermayesine eklenebileceği gibi, ertesi yılın döner sermaye gelirine de eklenebilir.
ÖSYM, kendi olanakları ile gerçekleştiremediği baskı, paketleme, nakliye, sınav için gerekli olan araç ve gereçlerin temini, sınav merkezlerinde ihtiyaç duyulan hizmetler, sınav görevlilerine zaruri masrafları karşılığı yapılacak ödemelerin gerçekleştirilmesi ve benzeri işleri ihale yoluyla da yaptırabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yükseköğretim Kurumları
Yükseköğretim kurumlarının görevleri
Madde 11
Bu Kanun’daki amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının görevleri;
a- Çağdaş uygarlık değerlerine ve eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma hedefleri ile Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu tarafından yapılan plan doğrultusunda örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak,
b- Toplumun ve bireylerin yaşam kalitesini yükselten ve kamuyu aydınlatan bilimsel görüşleri söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak,
c- Bireylerin uluslar arası standartlarda bilgi ve beceri sahibi olmalarına, dünyayla rekabet edebilir yeterliliğe ulaşmalarına katkıda bulunmak,
d- Ülkenin gelişmesini ilgilendiren sorun alanlarında ve kamu kuruluşlarının ihtiyaç duyduğu konularda inceleme ve araştırmalar yapmak, görüş ve önerilerini toplumun ve kamu kurum ve kuruluşlarının yararına sunmak,
e- Ülkenin ve bulundukları yörelerin ihtiyaçlarına uygun meslek edinimine imkan sağlamak,
f- Teknoloji üretmek, geliştirmek, kullanımını yaygınlaştırmak,
g- Uluslar arası çalışmalara katkıda bulunmaktır.
Organları
Rektör
Madde 12
a)Seçimi:
Rektör, kadrolu profesörler arasından bir defa ile sınırlı olmak üzere 5 yıl için seçilir. Rektör seçimine üniversitenin tüm kadrolu öğretim üyeleri katılır. Seçimlerde en çok oy alan iki adayın aldıkları oylar toplamının, geçerli oyların %50sinden az olması halinde, en çok oy alan dört aday arasında seçimler yenilenir. Seçimlerde en çok oy alan iki aday Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu aracılığıyla Cumhurbaşkanının onayına sunulur.
Seçimler gizli oyla yapılır. Oy veren her öğretim üyesi üzerinde yalnız bir isim yazılı olan oy pusulalarını kullanır. Birinci toplantıda öğretim üyelerinin en az yarısının hazır bulunması şarttır. Bu sağlanamadığı takdirde toplantı 48 saat ertelenir ve nisap aranmaksızın seçime geçilir.
Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Rektör olarak atanmış olanlarda görev süreleri bitinceye kadar yaş haddi aranmaz.
Yeni kurulan üniversitelerin veya yüksek teknoloji enstitülerinin kurucu rektörleri, iki yıl için Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nun önereceği üç profesör arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Rektör, çalışmalarında kendisine yardım etmek üzere, üniversitenin kadrolu profesörleri arasından en fazla üç profesörü rektör yardımcısı olarak atar. Rektör yardımcılarının görev süresi, rektörün görev süresinin bitmesiyle sona erer.
Rektör, görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından birisini yerine vekil bırakır. Rektör görevi başından iki haftadan fazla uzaklaştığında Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’na bilgi verir. Göreve vekâlet altı aydan fazla sürerse, yeni bir rektör seçilir ve atanır.
Rektör, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü tüzel kişiliğini temsil eder ve başlıca yürütme organıdır.
b)Görev, yetki ve sorumlulukları :
1. Üniversiteye bağlı kuruluşlar arasında eşgüdümü sağlamak,
2. Üniversite yönetim kuruluna ve senatoya başkanlık etmek,
3. Senato ve yönetim kurulunca alınan kararları uygulamak,
4. Öğretim elemanlarının ve öğrencilerin akademik, sosyal ve kültürel imkanlarının gelişmesi için gerekli önlemleri almak,
5. Senato tarafından hazırlanan yönetmelik ve yönetmelik değişikliklerini yürürlüğe koymak,
6. Üniversitenin gelişim, organizasyon, çalışma, verimlilik ve başarı planlarını hazırlamak, senatoya veya yönetim kuruluna sunmak,
7. Üniversitede güvenlik önlemlerinin alınmasını sağlamak,
8. Eğitim-öğretimin aksamasına yol açacak olaylar dolayısıyla öğrenime ara verilmesine veya tekrar başlatılmasına ilişkin geçici olarak karar almak, bu konuda verilecek nihai karar için senatoyu 2 gün içinde toplantıya çağırmak,
9. Üniversitenin birimleri ve personeli üzerinde genel denetim ve gözetim görevini yapmak,
10. Bu Kanun’la kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Senato
Madde 13
a)Kuruluş ve işleyişi:
Senato 3 yıl için seçilmiş üyelerden oluşur. Senato üniversitenin büyüklüğüne bağlı olarak en az 15, en çok 40 üyeden oluşur. Senatoya, üniversiteye bağlı her fakülteden en az bir öğretim üyesi temsilcisi, üniversite düzeyinde tüm öğretim yardımcıları arasından seçilmiş en az iki ve bölüm öğrenci temsilcilerinden seçilecek en az iki öğrenci ile üniversiteye bağlı yüksekokul ve araştırma enstitüsü müdürleri arasından seçilecek en az iki üye katılır. Senatonun en az yarısı fakültelerden gelen öğretim üyelerinden oluşur. Her üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yukarıdaki ilkeler çerçevesinde kendi senatolarını oluştururlar.
Rektör, senatonun doğal üyesidir ve senatoya başkanlık eder. Rektör kendisiyle ilgili konular görüşülürken senato toplantısına katılamaz. Bu durumda senatoya en yaşlı üye başkanlık eder. Senato yılda en az iki kez toplanır. Senato üyelerinin 2/3 çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Rektör, gerekli gördüğü hallerde senatoyu toplantıya çağırır. Üniversite genel sekreteri, senatonun da sekreterlik görevini yürütür. Rektör dışındaki senato üyeleri üniversite yönetim kurulu üyesi olamaz.
Senato gerekli gördüğünde üniversitenin idari, mali ve akademik işleyişine ilişkin her türlü bilgi ve belge isteme yetkisine sahiptir.
b) Görevleri :
Senato üniversitenin akademik organı olup, aşağıdaki görevleri yapar:
1. Üniversitenin eğitim, öğretim, bilimsel araştırma ve yayın faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak,
2. Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanunlarla ilgili görüş bildirmek ve üniversiteye ilişkin yönetmelikleri ve değişikliklerini hazırlamak,
3. Üniversite faaliyetleri ile ilgili yıllık raporları, geliştirme, değerlendirme ve verimlilik planlarını onaylamak,
4. Üniversiteye bağlı birimlerin, birleştirilmesi, azaltılması veya kapatılması ile ilgili görüşlerini, üniversite yönetim kurulunun önerilerini de alarak Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’na bildirmek,
5. Üniversite hizmetleri ve birimlerinin çalışmasıyla ilgili uygun ölçütler belirlemek,
6. Bu Kanun ile getirilen öz değerlendirme ile ilgili işleri yönetim kurulu ile birlikte yürütmek,
7. Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulan ölçütlerin altında olmamak kaydıyla, akademik ölçütleri belirlemek,
8. Akademik ödüller oluşturmak ve onursal akademik dereceler vermek,
9. Eğitim-öğretim programlarının asgarî ders saatlerini ve sürelerini belirlemek,
10. Üniversitelerarası Kurul tarafından hazırlanan öğretim elemanlarına uygulanacak çerçeve disiplin yönetmeliğine uygun olarak disiplin yönetmeliklerini düzenlemek,
11. Öğretim elemanlarıyla ilgili disiplin cezaları hakkında itirazları inceleyerek karara bağlamak,
12. Eğitim-öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar dolayısıyla öğrenime ara verilmesine veya tekrar başlatılmasına ilişkin kesin kararı vermek,
13. Bu Kanun ile verilen diğer görevleri yapmak, üniversite yönetim kurulu ve rektörden gelecek diğer önerileri karara bağlamak
14. Bu Kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Üniversite Yönetim Kurulu
Madde 14
a) Kuruluş ve işleyişi:
Üniversite yönetim kurulu; rektörün başkanlığında dekanlar, yüksekokul müdürlerinin kendi aralarında seçecekleri en az bir temsilciden; sanayi ve ticaret odalarının başkanları veya görevlendirecekleri temsilcilerinden bir, il genel meclisi ve il belediye meclislerinden belirlenen birer ve en fazla vergi veren mükellefler arasından valilikçe belirlenecek iki üyeden oluşur. Yönetim kurulu üyelerinin yarıdan bir fazlası öğretim üyesi olmak zorundadır.
Yönetim kurulu aldığı kararların yürütülmesinde rektöre yardımcı olmak ve yönetim kurulu toplantılarının hazırlıklarını yapmak üzere bir genel sekreter atar. Yönetim kurulu rektörün başkanlığında ayda en az bir defa toplanır. Rektör, gerektiğinde yönetim kurulunu toplantıya çağırır, kararlar salt çoğunlukla alınır. Rektör dışında üniversite senato üyesi olanlar üniversite yönetim kurulu üyesi olamazlar.
b)Görevleri:
Üniversite yönetim kurulu idarî ve mali konularda karar alan bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
1. Mevzuatın ve ilgili senato kararlarının uygulanmasını sağlayıcı karar ve tedbirleri almak,
2. Üniversiteye bağlı birimlerden gelen yatırım programı ile bütçeyi hazırlamak,
3. Her yılın başında akademik ve idari kadrolara ilişkin talepleri fakülte kurullarının istekleri doğrultusunda değerlendirmek ve Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen ölçütlere uygun olarak karara bağlamak,
4. Fakülte ve yüksekokul yönetim kurullarının getireceği idari ve mali konularda karar almak,
5. Fakülte ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamak,
6. Bu Kanun ile getirilen öz değerlendirmeye ilişkin işlemleri senatoyla birlikte yürütmek,
7. Üniversite tarafından açılan çeşitli ders, kurs ve benzeri faaliyetler için öğrencilerin ödeyeceği ücretleri, kayıtlarda alınan ek ücretleri ve öğrenciler için sağlanan diğer hizmetlerden alınacak ücretleri kanun ve yönetmelikler çerçevesinde belirlemek,
8. Rektör tarafından imzalanan anlaşma ve sözleşmeler sonucunda doğacak borçları, bağış ve hibeleri kabul etmek, gayri menkul alımlarını onaylamak,
9. Sağlık hizmetleri dışında, üniversitelerin araştırma ve geliştirme, teknik danışmanlık, kısa kurslar ve konferanslar dahil, gelir elde etme amacıyla sözleşme karşılığı üreteceği her türlü hizmet ve malın fiyatını, sözleşme hükümleri, serbest piyasa şartları, uluslar arası iş ortamı ve kurumun ilgili alandaki rekabet gücünü göz önüne alarak tespit etmek,
10. Senatonun uygun görüşüyle birlikte, öğretim ve araştırma çalışmalarının halkın yaşantısına eklemlenmesi, üniversite-sanayi, üniversite-sivil toplum örgütleri ve benzeri etkileşimleri sağlayıcı kurullar oluşturmak,
11. Senato ile rektörün getireceği konularda karar almak,
12. İhtiyaç olması halinde öğretim elemanlarının ve idari personelin bağlı bulunduğu birimin görüşü alınarak, üniversitenin diğer birimlerine görevlendirilmesine ilişkin karar vermek,
13. Bu Kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.
FAKÜLTE ORGANLARI
Dekan
Madde 15
a)Seçimi:
Dekan, fakültenin kadrolu profesörleri arasından kadrolu öğretim elemanları tarafından seçimle belirlenir. Seçime, öğretim üyelerinin tamamı, diğer öğretim elemanlarını temsilen kendi aralarında seçecekleri toplam oy kullananların en çok beşte biri kadar öğretim elemanı temsilcisi ve bölüm öğrenci temsilcilerinden birer kişi katılır. Oy kullanan öğrenci temsilcisi sayısı toplam oy kullananların onda birini geçemez. En çok oy alan dekan adayı rektör tarafından 3 yıl için atanır.
Dekan kendisine çalışmalarında yardımcı olmak üzere tam zamanlı ve kadrolu öğretim üyeleri arasından en fazla iki kişiyi yardımcı olarak atar. Dekanın görevi sona erdiğinde dekan yardımcılarının görevi de kendiliğinden sona erer.
Dekanın görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından birisi yerine vekalet eder. Göreve vekalet üç aydan fazla süremez.
Yeni kurulan fakültelerde dekanlar, üniversitenin kadrolu profesörleri arasından, senatonun görüşü alınarak 2 yıl için rektör tarafından atanır.
Dekan yasayla kendisine verilmiş her çeşit görev ve yetkinin kullanılmasından dolayı rektöre karşı sorumludur.
b)Görevleri:
1. Fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna başkanlık etmek, kararlarını uygulamak ve fakülte birimleri arasında verimli çalışmayı ve eşgüdümü sağlamak,
2. Eğitim, öğretim, bilimsel araştırma ve yayın faaliyetlerinin düzenli şekilde yürütülmesini sağlamak,
3. Her öğretim yılı sonunda ve istendiğinde fakültenin genel işleyişi hakkında konusuna göre üniversite yönetim kurulunda ve senatoda görüşülmek üzere rektöre rapor vermek,
4. Fakültenin ödenek ve kadro ihtiyaçlarını ilgili kurulların kararlarını esas alarak hazırlayıp üniversite yönetim kuruluna sunmak,
5. Üniversite yönetim kurulu toplantılarına katılmak,
6. Fakülte bütçesi ile ilgili teklifi fakülte yönetim kurulunun da görüşünü aldıktan sonra, üniversite yönetim kuruluna sunmak,
7. Fakülte kurulunun aldığı ve yasa gereği senatoya sunulması gereken kararları ve görüşleri rektörlüğe sunmak,
8. Fakültenin ve bağlı birimlerinin her düzeydeki personeli üzerinde gözetim ve denetim yapmak,
9. Öğrencilerin akademik, sosyal ve kültürel gelişmelerini sağlamak üzere gerekli önlemleri almak,
10. Bu Kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Kurulu
Madde 16
a)Kuruluş ve işleyişi:
Fakülte kurulu dekan, bölüm başkanları ile fakültenin kadrolu profesör, doçent, yardımcı doçentleri ile araştırma görevlilerinin kendi aralarından seçecekleri birer temsilci, kendileri ile ilgili konularda fakülte öğrenci temsilcisinden oluşur.
Fakülte kurulu normal olarak her yarıyıl başında ve sonunda toplanır. Dekan gerekli gördüğü hallerde fakülte kurulunu toplantıya çağırır.
b.Görevleri:
Fakülte kurulu akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
1. Fakültenin her düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayın faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin esasları, plan, program ve eğitim-öğretim takvimini kararlaştırmak,
2. Fakültelerde bölüm, anabilim, ana sanat dalı kurulması, birleştirilmesi ve kaldırılmasına ilişkin önerileri senatoya sunmak,
3. Fakülte yönetim kuruluna üye seçmek,
4. Bölümlerden gelen derslerin belirlenmesi, yeni ders eklenmesi, kaldırılması ve ertelenmesi ile ilgili teklifleri görüşerek karara bağlamak ve senatoya bilgi vermek,
5. Her yılın başında senato tarafından fakültelere tahsis edilen kadroları, bölümlerin isteklerini esas alarak dağıtmak ve kadro taleplerini senatoya bildirmek,
6. Fakültenin kabul edeceği öğrenci sayısını inceleyerek, fakültenin kapasitesi ile insan gücü planlaması doğrultusunda öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesiyle ilgili esasları tespit ederek senatoya sunmak,
7. Fakülte faaliyet raporu hakkında görüş belirtmek,
8. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Yönetim Kurulu
Madde 17
a)Kuruluş ve işleyişi:
Fakülte yönetim kurulu, dekanın başkanlığında fakülte kurulunun üç yıl için seçeceği üç profesör, iki doçent ve bir yardımcı doçentten oluşur.
Fakülte yönetim kurulu dekanın çağrısı üzerine toplanır.
b.Görevleri:
1. Gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma grupları, eğitim-öğretim koordinatörlükleri kurmak ve bunların görevlerini düzenlemek,
2. Bölüm kurullarından gelen akademik kadro taleplerini inceleyerek görüşüyle birlikte rektörlüğe göndermek,
3. Öğretim elemanlarının her türlü atama işlemlerine ait kararları almak ve onaylanmak üzere rektörlüğe sunmak,
4. Yüksek lisans ve doktora jürilerini, bölüm kurullarının kararları doğrultusunda oluşturmak,
5. Bölüm kurullarının kararları doğrultusunda fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak,
6. Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak,
7. Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek,
8. Bu Kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.
YÜKSEKOKULLAR
Organlar
Madde 18
Yüksekokulların organları, yüksekokul müdürü, yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kuruludur.
Yönetim kurulunun seçeceği bir öğretim üyesi rektör tarafından yüksekokul müdürü olarak atanır.
Müdür kendisine en fazla iki yardımcı atar. Müdürün görevi sona erdiğinde müdür yardımcılarının görevi de kendiliğinden sona erer.
Müdürün görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından birisi vekalet eder. Göreve vekalet üç aydan fazla süremez.
Yüksekokul müdürü, bu Kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri yüksekokul bakımından yerine getirir.
Yüksekokul Kurulu
Madde 19
Kuruluşu ve Görevi:
Yüksekokul müdürü, müdür yardımcıları, bölüm başkanları ile yüksek okulun varsa kadrolu profesör, doçent, yardımcı doçent, öğretim görevlileri ve araştırma görevlilerinin kendi aralarından seçecekleri birer temsilci ve kendileri ile ilgili konularda yüksek okul öğrenci temsilcisinden oluşur. Kadrolu öğretim üyesi bulunmayan hallerde, diğer yüksek okul veya fakültelerin öğretim üyelerinden oluşur veya öğretim üyesi olma şartı aranmaz.
Yüksekokul Kurulu, bu Kanun ile fakülte kuruluna verilmiş olan görevleri yüksekokul bakımından yerine getirir.
Yüksekokul Yönetim Kurulu
Madde 20
a) Kuruluşu ve işleyişi:
Yüksekokul yönetim kurulu, müdürün başkanlığında, bölüm başkanları, yüksek okul kurulunun üç yıl için seçeceği üç profesör, iki doçent ve bir yardımcı doçentten oluşur. Öğretim üyesi bulunmadığı takdirde kadrolu diğer öğretim elemanlarından oluşturulur.
b)Görevleri:
Yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kurulu bu Kanunla fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri yüksekokul bakımından yerine getirirler.
BÖLÜM
Madde 21
Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden veya birbirini tamamlayan anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve yüksekokulların eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimidir. Anabilim dalı ve anasanat dalları bilim ve sanat dallarından oluşur.
a)Bölüm başkanı seçimi:
Bölümün kadrolu profesörlerinden seçilir. Bu kadroda aday bulunmadığı ya da kendi istekleri ile aday olmadıkları takdirde doçentlerinden, doçent de bulunmadığı ya da kendi istekleri ile aday olmadıkları takdirde yardımcı doçentlerinden, bölümün kadrolu öğretim üyelerince seçilir. Seçilen aday, fakültelerde dekan, yüksekokullarda müdür tarafından üç yıl için atanır. Süresi biten başkan tekrar seçilebilir.
Bölüm başkanı kendisine en fazla iki yardımcı atar. Bölüm başkanının görevi sona erdiğinde yardımcılarının görevi de kendiliğinden sona erer.
Bölüm başkanı görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından birisi vekalet eder. Göreve vekalet üç aydan fazla süremez.
Yeni kurulan Fakültelerde bölüm başkanı 2 yıl için dekan tarafından atanır.
b)Bölüm başkanı:
1. Bölümleriyle ilgili akademik kadro ihtiyacını anabilim dalı başkanlarının görüşünü alarak bölüm kurulu kararı ile dekanlığa sunar.
2. Bölüm bütçesini, anabilim dalı başkanlarının görüşünü alarak hazırlar, bölüm kurulu kararı ile dekanlığa sunar.
3. Bölümdeki lisans, lisans üstü ve öğretim elemanları ile ilgili jüriler, anabilim dalı başkanlarının görüşünü alarak bölüm kurulu kararı ile dekanlığa sunar.
4. Bölüm başkanı bölüm kuruluna başkanlık eder, kurulun aldığı kararların uygulanmasından, bölüme ait her türlü faaliyetin düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumludur.
Bölüm Kurulu
Madde 22
a)Oluşumu:
Bölüm başkanı, bölüm başkan yardımcısı, anabilim dalı başkanları ile bölümün kadrolu profesör, doçent, yardımcı doçent, öğretim görevlisi ve araştırma görevlilerinin kendi aralarından seçecekleri birer temsilci ve kendileri ile ilgili konulurda bir öğrenci temsilcisinden oluşur.
b)Görevleri:
Bir bölümde her düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın, bölüm bütçesinin hazırlanması ve diğer faaliyetlerin planlanmasından ve bölümle ilgili kararların alınmasından sorumludur.
ANABİLİM DALI ve ANASANAT DALI
Madde 23
Yüksekokul, enstitü ve fakültelerde temel eğitim-öğretim birimi anabilim veya anasanat dalıdır. Konusu ile ilgili önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programları ve bilim ve sanat dalı esasına göre anabilim dalları tarafından hazırlanıp, bölüm kurulundan geçirilerek yüksekokul, araştırma enstitüsü veya fakülte kuruluna bildirilir.
Anabilim ve anasanat dalı anabilim veya anasanat dalı başkanı tarafından yönetilir.
Anabilim veya anasanat dalı başkanı her düzeydeki eğitim-öğretim araştırma, yayın ve diğer faaliyetlerinin verimli bir biçimde yürütülmesinden sorumludur. Anabilim veya anasanat dalı başkanı kadrolu profesörler arasından bulunmadığı takdirde diğer kadrolu öğretim üyeleri arasından ilgili anabilim dalındaki kadrolu öğretim üyelerince seçilir. Dekan tarafından 3 yıllığına atanır.
Anabilim veya anasanat dalında görev yapan öğretim üyeleri ayda en az bir kez anabilim veya anasanat dalı başkanının başkanlığında toplanarak, ilgili idari ve akademik konuları karara bağlar ve bölüm kurullarına görüş bildirirler.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Öğretim Elemanları
Yardımcı doçentliğe atama
Madde 24
a)Bir üniversitede fakültelerin, araştırma enstitüsü ve yüksekokulların isteği üzerine birimde açık bulunan yardımcı doçentlik kadroları rektörlükçe ilân edilir. Üniversitelerarası Kurul tarafından ilgili bilim dalı için belirlenen komisyon üyeleri arasından fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; bilim/anabilim dalı yöneticisi ile biri üniversite dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit eder. Komisyon üyelerinden, Üniversitelerarası Kurul ve üniversite senatosunun belirlediği puanlama kriterleri çerçevesinde adayların her biri hakkındaki değerlendirmeleri yazılı olarak istenir. Komisyon raporlarına dayalı olarak, fakülte yönetim kurulunun olumlu görüşü üzerine üniversite yönetim kurulu tarafından atama yapılır.
b)Yardımcı doçentliğe atanmada:
1. Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurul tarafından tespit edilecek belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak,
2. Doktora veya tıpta uzmanlıktan sonra yükseköğretim kurumlarında en az iki yıl çalışmış olmak,
3. Üniversitelerarası Kurul’un belirlediği yabancı dil sınavından başarılı olmak,
4. Üniversite senatosunun belirlemiş olduğu asgari puan ölçütlerini sağlamış olmak, şartları aranır.
Doçentlik sınavı
Madde 25
a- Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurul tarafından yılda bir kere açılır.
Aşağıdaki şartları haiz adaylar, Üniversitelerarası Kurul’un tespit edeceği başvuru tarihinde, Üniversitelerarası Kurul’a gerekli belge ve yayınlar ile birlikte başlıca bilim dalı ile uzmanlık ve araştırma konularını da bildirerek başvururlar. Üniversitelerarası Kurul’un belirlediği ölçütler esas alınarak hazırlanacak yönetmeliğe göre üç veya beş kişilik bir jüri tespit eder. Bu jüri, eserleri inceleyip salt çoğunlukla başarılı bulunan adayları üniversitelerarası kurulun belirleyeceği başka bir tarihte sözlü veya gerektiğinde ayrıca uygulamalı sınava tâbi tutar ve bir raporla, başarılı olanlara ilgili konuyu ve bilim dalını kapsayan bilim alanının doçentlik unvan ve yetkisini verir.
b- Doçentlik sınavına katılabilmek için:
1. Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora veya tıpta uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurul tarafından tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak,
2. Doktora veya tıpta uzmanlıktan sonra üniversitede ilgili anabilim dalında en az üç, üniversite dışında en az altı yıl çalışmış olmak,
3. Bilim kurullarının doçentlik başvurusu için belirlediği asgari ölçütleri sağlamış olmak,
4. Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen ölçütlere göre hazırlanacak merkezi bir yabancı dil sınavını başarmış olmak, gerekir.
Doçentliğe Atama
Bir üniversitede fakültelerin, araştırma enstitüsü ve yüksekokulların isteği üzerine birimde açık bulunan doçentlik kadroları rektörlükçe ilân edilir. Üniversite yönetim kurulu başvuran adaylar arasından fakülte yönetim kurulunun olumlu görüşü üzerine atamayı yapar.
Profesörlüğe yükselme
Madde 26
Üniversitelerarası Kurul profesörlüğe yükseltilmek için ilgili bilim dalından beş profesörü komisyon üyesi olarak tayin eder. Komisyon üyelerinden, Üniversitelerarası Kurul’un belirlediği ölçütler çerçevesinde adayın eserleri hakkındaki değerlendirmeleri yazılı olarak istenir. Komisyon raporlarına dayalı olarak, Üniversitelerarası Kurul profesörlük unvan ve yetkisini verir.
Profesörlüğe yükseltilmek için;
1. Doçentlik unvanını aldıktan sonra üniversite içinden ilgili anabilim dalından en az beş yıl veya üniversite dışında en az on yıl çalışmış olmak,
2. İlgili bilim alanında Üniversitelerarası Kurul’un belirlediği ölçütlere sahip olmak, şartları aranır.
Profesörlüğe Atanma
Bir üniversitede fakültelerin, enstitü ve yüksek okulların isteği üzerine birimde açık bulunan profesörlük kadroları rektörlükçe ilân edilir. Üniversite yönetim kurulu adaylar arasından fakülte yönetim kurulunun da olumlu görüşünü alarak atamayı yapar.
Yabancı ülkelerde alınan akademik unvanlar
Madde 27
Doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik unvanını kazandıktan sonra yabancı ülkelerden alınan akademik unvanlar Türkiye’de, ilgili bilim kurulu görüşü esas alınmak suretiyle Üniversitelerarası Kurul kararıyla geçerli sayılır. Bunun için başvuran adayın çalıştığı yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun, Türk yükseköğretim kurumu düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenmesi gerekir.
Unvanların korunması
Madde 28
Öğretim üyeleri, bu Kanun’da yazılı hükümler dışında kazanmış oldukları akademik unvanlardan yoksun bırakılamazlar.
Başka bir işe geçmek, emekli olmak veya çekilmek ya da işten çekilmiş sayılmak yoluyla öğretim görevinden ayrılanlar, akademik unvanlarını taşıyabilirler. Ancak profesörlük, doçentlik veya yardımcı doçentlik unvanlarını kazananlar her unvan dönemi içinde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkları takdirde yükseköğretim kurumları dışındaki çalışmalarında bu unvanı kullanamazlar.
Emeklilik Yaş Haddi
Madde 29
Öğretim üyelerinin 67 yaşını doldurdukları tarihte görevleri ile ilişikleri kesilir.
Öğretim Görevlileri
Madde 30
Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı birimlerde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim-öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarında beş yıl çalışmış veya en az yüksek lisans derecesine sahip eserleri ile tanınmış kişiler arasından, süreli olarak veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler. Öğretim görevlileri, ilgili yönetim kurullarının teklifi üzerine üniversite yönetim kurulunun onayı ile kadrolarına atanabilirler veya kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler.
Okutmanlar
Madde 31
Okutmanlar, fakülte, yüksekokul ve araştırma enstitülerinde ilgili yönetim kurulunun önerisi ile, rektörlüğe bağlı bölümlerde rektörün önerisi ve üniversite yönetim kurulu kararı ile atanırlar.
Araştırma Görevlileri
Madde 32
Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında lisansüstü eğitim yapan, araştırma, inceleme ve deneylere katılan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim elemanlarıdır.
Araştırma görevlileri, Üniversitelerarası Kurul’un esaslarını belirlediği merkezi sınav sonucuna göre başarılı olanlar ve rektörlükçe ilan edilen kadrolara başvuranlar arasından seçilir ve atanır. Lisansüstü öğrenimini geçerli bir neden olmaksızın öngörülen süre içerisinde tamamlayamayanların çalıştıkları kurumla ilişikleri kesilir.
Lisansüstü eğitim-öğretim için yurt dışına gönderilecek araştırma görevlileri ile ilk defa bu amaçla bu göreve atanacaklarda aranacak nitelikler ve diğer hususlar Üniversitelerarası Kurul tarafından tespit edilir.
ÖĞRETİM YARDIMCILARI
Uzman, çevirici ve eğitim-öğretim planlamacıları
Madde 33
a)Uzmanlar, öğretimle doğrudan doğruya veya dolaylı olarak ilgili olan, özel bilgi veya uzmanlığa ihtiyaç gösteren bir işle laboratuarlarda, kitaplıklarda, atölyelerde ve diğer uygulama alanlarında görevlendirilen öğretim yardımcılarıdır.
b)Çeviriciler, sözlü veya yazılı çeviri işlerinde çalıştırılan öğretim yardımcılarıdır.
c)Eğitim-öğretim planlamacıları, yükseköğretim kurumlarında eğitim ve öğretimin planlamasıyla görevli öğretim yardımcılarıdır.
d)Uzman, çevirici ve eğitim-öğretim plânlamacılarının atanmaları veya sözleşme ile görevlendirilmeleri üniversite yönetim kurulu tarafından yapılır.
Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanları
Madde 34
Yükseköğretim kurumlarında, sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanları, ilgili bölümlerin görüşleri esas alınarak fakülte, araştırma enstitüsü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ile üniversite yönetim kurulu tarafından atanırlar.
Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının, bu şekilde atanmaları veya görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Bakanlar Kurulu Kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan, Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu tarafından İçişleri Bakanlığına bildirilir ve iki ay içinde alınacak olumlu görüş neticesinde ilgili üniversite ile sözleşmesi yapılır.
Öğretim Elemanı Yetiştirme
Madde 35
Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuş veya kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyacı için Üniversitelerarası Kurul’un belirleyeceği esaslar dahilinde yurt içinde yetiştirmeye öncelik vermek üzere yurt içinde ve yurt dışında öğretim elemanı yetiştirirler. Yurt dışında lisansüstü eğitim yapmada, yeni veya özel dallarda eğitim yapacak kimselere öncelik tanınır. Ülke kalkınma planı ve Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu tarafından hazırlanan yükseköğretim gelişme planı dikkate alınarak öğretim elemanı yetiştirmesi teşvik edilir.
Yurt içinde doktorasını yapan öğretim elemanlarına, bilgi ve görgülerini artırmak amacıyla Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenecek esaslar dahilinde, yurt dışı araştırma bursu vermede öncelik tanınır.
ALTINCI BÖLÜM
Vakıf Yüksek Öğretim Kurumları
Madde 36
Vakıflar, kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla, malî ve idari hususlar dışında akademik çalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden bu Kanun’da gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla, yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlı birimlerden birini veya birden fazlasını ya da bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın, ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlarda yüksek nitelikli işgücü yetiştirmek amacıyla, bu Kanun hükümleri çerçevesinde kalmak şartıyla meslek yüksekokulu kurabilir. Kurulacak meslek yüksekokullarına, meslekî ve teknik eğitim bölgesinde gereksinim duyulması esastır.
Madde 37
Vakıf veya birden fazla vakfın yetkili yönetim organlarının yükseköğretim kurumu kurma ile ilgili karar veya kararları Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün olumlu yazısı ile birlikte ve aşağıdaki belgelerle Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’na sunulur.
a)Kurulacak yükseköğretim kurumunun bina, araç, gereç ve diğer maddi yapıları ve malzemelerinin hazır bulunduğunu veya bunların sağlanması için yeteri kadar bir meblağın tahsis edildiğini gösterir belge,
b)Kurulacak yükseköğretim kurumunun bir yıllık her çeşit işletme ve diğer cari masraflarının en az %20sini karşılayacak bir paranın, malın, ekonomik değeri olan bir hakkın veya gelirin mevcut olduğunu ve buna tahsis edildiğini gösterir belge,
c)Kurulacak yükseköğretim kurumunun ve bunlara bağlı birimlerin isimlerini bildiren belge ile kurumun eğitim-öğretim, mali ve idari konularda uygulayacağı esasları gösteren taahhüt belgesi,
d)Vakıf yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretim işlevini yerine getiremeyeceğinin anlaşılması halinde, bu madde ile yükseköğretim kurumuna tahsis edilenlere yapılacak işlemi gösterir belge.
Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu, belgeler üzerinde gerekli incelemeleri yaptıktan sonra, kurulacak yükseköğretim kurumu hakkında görüşünü Milli Eğitim Bakanlığına sunar.
Madde 38
Vakıflar askeri ve emniyetle ilgili eğitim kurum veya birimleri açamazlar.
Madde 39
Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının, vakıf yönetim organı dışında en az yedi kişiden oluşan bir mütevelli heyeti bulunur. Mütevelli heyet üyeleri, vakıf yönetim organı tarafından dört yıl için seçilir; süresi biten üyeler yeniden seçilebilir. Mütevelli heyet üyelerinin yaş sınırlaması hariç, devlet memuru olma niteliklerine sahip bulunmaları ve en az üçte ikisinin lisans düzeyinde yükseköğrenim görmüş olması gerekir. Mütevelli heyet üyeleri kendi aralarından bir başkan seçer.
Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder. Mütevelli heyet, yetkilerini vakıf yükseköğretim kurumu yöneticilerine, uygun gördüğü ölçüde, devredebilir. Mütevelli heyet yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek rektör dışındaki yöneticiler ile öğretim elemanları ve diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar; Yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler. Ayrıca vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.
Vakıf üniversitelerinde rektör ilgili mütevelli heyeti tarafından önerilen iki aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir ve atanır.
Madde 40
Kurulacak yükseköğretim kurumu, vakıf tüzel kişiliği dışında ayrı bir tüzelkişiliğine sahip olur ve bu kurumun gelirleri, geçici olarak dahi hiçbir surette vakıf mamelekine veya hesaplarına intikal edemez. Vakıf yükseköğretim kurumuna doğrudan doğruya bağış ve yardım yapılabilir.
Madde 41
Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumları, bu Kanunla devlet üniversitelerine getirilen mali kolaylıklardan, muafiyetlerden ve istisnalardan aynen yararlanır ve emlâk vergisinden muaf tutulurlar.
Madde 42
Vakıfça kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Öğretim elemanlarının nitelikleri devlet yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanlarının niteliklerinin aynıdır. Devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmaları yasaklanmış veya disiplin yoluyla bu kurumlardan çıkarılmış kişiler, vakıf yükseköğretim kurumlarında da görev alamazlar.
Madde 43
Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim-öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususlar bu Kanun hükümlerine tabidir. Öğrencilerden alınacak ücretler mütevelli heyet tarafından tespit edilir.
Madde 44
Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim kurumları eğitim-öğretim açısından ve mali, idari ve ekonomik konularda Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nun gözetim ve denetimine tâbidirler.
Madde 45
Vakıf tüzel kişiliğinin herhangi bir şekilde nihayete ermesi halinde, vakıf yükseköğretim kurumu tüzelkişiliği devam eder ve vakıf tarafından yükseköğretim kurumu tüzelkişiliğine tahsis edilen her türlü taşınır ve taşınmaz mal, araç-gereç, malzeme, para ve ekonomik değeri olan haklar yükseköğretim kurumunun mülkiyetine geçer.
Bu durumda vakıf yükseköğretim kurumu mütevelli heyet üyeleri ile yükseköğretim kurumu yöneticilerinin seçilmesi yetkisi, Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nun olumlu görüşü üzerine Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce bir başka vakfa devredilir.
Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyetlerinin durdurulması halinde durdurulma süresince, kapatılması halinde ise temelli olarak kurumun idaresi Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu’nca eğitim ve öğretimi sürdürmek veya tamamlamak üzere uygun bir devlet yükseköğretim kurumunun vesayetine verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Disiplin ve Ceza İşleri
Genel esaslar
Madde 46
Öğretim elemanlarının disiplin işlemleri ve disiplin amirlerinin yetkileri üniversite senatosu tarafından düzenlenir. Memur ve diğer personelin disiplin işlemleri ve disiplin amirlerinin yetkileri ise, devlet memurlarına uygulanan usul ve esaslara göre üniversite yönetim kurulu tarafından düzenlenir.
Öğretim üyeleri, yapmış oldukları bilimsel çalışmaları ve akademik nitelikte her türlü yazılı ve sözlü açıklamalarından dolayı disiplin kovuşturmasına tabi tutulamazlar.
Senato tarafından hazırlanan disiplin yönetmeliklerine ilişkin itirazlar Üniversitelerarası Kurul tarafından karara bağlanır.
Üniversitelerarası Kurul başkan ve yürütme kurulu üyeleri ile Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu başkan ve üyeleri hakkında görevleri dolayısıyla veya görevlerini yaptıkları sırada işledikleri ileri sürülen suçlar hakkında kendilerinin yokluğunda, Milli Eğitim Bakanı başkanlığında, ilgili oldukları kurul üyeleri arasından en az 3 kişilik bir kurul oluşturulur.
Soruşturmayı yürütecek öğretim elemanlarının, hakkında soruşturma yapılacak öğretim elemanının akademik unvanına ya da daha üst akademik unvana sahip olması şarttır.
Son soruşturmanın açılıp açılmamasına;
a- Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu başkan ve üyeleri ile Üniversitelerarası Kurul başkanı ve yürütme kurulu üyeleri hakkında Danıştay 2. Dairesi,
b- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olan memurlar için mahal itibariyle İl İdare Kurulu
karar verir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Siyasî partilere üyelik ve görev alma
Madde 47
Öğretim elemanları siyasi partilere üye olabilir. Yükseköğretim kurumlarındaki görevlerini aksatmamak ve bir ay içinde kurumlarına bildirmek kaydıyla, siyasi partilerin merkez organları ile onlara bağlı araştırma ve danışma birimlerinde görev alabilirler. Yükseköğretim kurumlarının öğrencileri, siyasi partilere üye olabilirler.
Siyasî partilere üye olan öğretim elemanları ve öğrenciler, yükseköğretim kurumları içinde parti faaliyetinde bulunamaz ve parti propagandası yapamazlar.
Bir siyasi parti karar ve yönetim organlarında görev almış öğretim elemanları ile bir siyasi partiden aday olarak seçimlere katılmış öğretim elemanları Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu, Üniversitelerarası Kurul ve yükseköğretim kurumlarının yönetim kademelerinde görev alamazlar.
Kurumlara dönüş
Madde 48
a)Bir süre öğretim üyesi olarak çalıştıktan sonra Bakanlar Kuruluna veya Yasama Organı üyeliğine seçilenler, bu görevlerde geçirdikleri süreler hesaba katılmak ve buna göre aylık dereceleri yükseltilmek, meslek unvan ve sıfatlarını kazanmak ile ilgili hükümler saklı kalmak şartıyla başvurmaları halinde bu Kanun hükümlerine göre ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna kadro koşulu aranmaksızın dönerler.
b)Yükseköğretim kurumlarından, mahkeme veya disiplin kararları ile çıkarılanlar hariç olmak üzere, herhangi bir nedenle kendi isteği ile ayrılan öğretim üyeleri başvuruları üzerine, bu Kanun hükümleri çerçevesinde kadro koşulu aranmaksızın tekrar ayrıldıkları yükseköğretim kurumlarına dönerler. Kendi isteği ile emekli olan öğretim elemanları istemeleri halinde kurumlarına dönebilirler.
c)Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu başkan ve üyeliklerine, rektör ve dekanlıklara yükseköğretim kurumları ile bir kamu görevinde iken seçilenlerden, süresini tamamlayarak yeniden seçilmemeleri sebebiyle ayrılanların, bu görevlerinde geçirdikleri süreler hesaba katılmak ve buna göre aylık ve dereceleri yükseltilmek suretiyle meslek, unvan ve sıfatları dikkate alınarak ayrıldıkları tarihten itibaren kendi kurumlarına boş kadro koşulu aranmaksızın dönüşleri yapılır.
Siciller
Madde 49
Yükseköğretim kurum ve kuruluşları ile üst kuruluşlarda görev alan öğretim elemanları ile öğrencilerin sicilleri genel hükümlere ve Üniversitelerarası Kurul tarafından hazırlanacak yönetmelik esaslarına, memur ve diğer personel sicilleri Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu tarafından hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre tutulur.
İzinler
Madde 50
Öğretim elemanları yıllık izinlerini, normal olarak, öğrenime ara verilen zamanlarda kullanırlar. Bunların diğer izinleri ile yükseköğretim üst kuruluşları personelinin ve yükseköğretim kurumları memurlarının izin işleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre yürütülür.
Rektör, iznini Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu başkanından, diğer yöneticiler ise bir üst makamdan alırlar.
Yükseköğretim kurumlarında ve üst kuruluşlarda görevli bütün personel bağlı olduğu ilk disiplin âmirinin izniyle görevi başından ayrılabilir.
Oylama
Madde 51
Bu Kanun’da sözü geçen jüri, komisyon, komite, ve kurullarda her üye oyunu kabul veya ret şeklinde vermekle yükümlüdür. Çekimser oy kullanılamaz.
Yükseköğretim Eşgüdüm Kurulu dışında yer alan kurulların toplantı nisabı kurul üye tam sayısının yarıdan bir fazlasıdır.
Bütün kurullarda kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır. Üçüncü turda salt çoğunluğun sağlanamadığı hallerde dördüncü turda oy çokluğu esası uygulanır.